Tölvupóstur til alþingismanna
Steindór
J. Erlingsson
Þann 26. nóvember, 2010, birti Pressan grein eftir mig sem nefnist Ég er reiður. Þar gagnrýni
ég starfshætti lyfjaiðnaðarins og spyr gagnrýnna spurninga um samskipti
íslenskra lækna við iðnaðinn. Tveimur dögum síðar sendi ég öllum alþingismönnum
og nokkrum blaðamönnum tölvupóstinn sem hér birtist. Fékk ég viðbrögð frá 4
alþingsmönnum og bað einn þeirra mig um að aðstoða sig við að leggja fyrirspurn
er tengist þessu málefni fyrir heilbrigðisráðherra. Einn þeirra blaðamanna sem
fékk póstinn var Karl Blöndal, aðstoðarristjóri Morgunblaðsins og kveikti málefnið áhuga hans. Blaðamaður Morgunblaðsins tók viðtal við mig 30. nóvember og degi
birtist það sem fréttaskýring
á ritstjórnarsíðu blaðsins.
Kæru
alþingismenn
Nú
á tímum mikils niðurskurðar í heilbrigðismálum er mikilvægt fyrir þá sem halda
utan um fjármál ríkisins að vera meðvitaða um þá staðreynd að starfshættir
lyfjaiðnaðarins stuðla of oft að óþörfum kostnaðarauka. Lyfjaiðnaðurinn eyðir
allt að þrefallt meira fjármagni í kynningar og markaðsmál en rannsóknir og
þróun á nýjum lyfjum. Með þessa öflugu markaðsvél að
vopni er nýjum og rándýrum lyfjum haldið að læknum sem oft reynast síðan ekkert
betri en fyrirliggjandi lyf. Í bókinni The Risks of Prescription Drugs (Columbia University Press, 2010, D. Light ritstjóri) er því haldið fram að þetta eigi við um
allt að 85% þeirra lyfja sem komið hafa á markað síðustu 20 ár. Eins og greint
er frá í bókinni eru ástæður þessa m.a.: 1) Niðurstöður neikvæðra lyfjaprófa
ekki birtar, 2) lítið gert úr alvarlegum aukaverkunum eða alls ekki fjallað um
þær.
Ein
leið til þess að minnka þennan óþarfa kostnaðarauka er að setja skýrar reglur
um samskipti lækna við fulltrúa lyfjaiðnaðarins. Það er ekki að ástæðulausu sem
síkar reglur eru mikilvægar. Niðurstöður fyrstu kerfisbundnu úttektarinnar á rannsóknum
sem fjallað hafa um áhrif þessara samskipta á lækna sýna þetta skýrt. Höfundar
rannsóknarinnar segja að með sjaldgæfum undantekningum hafi þessar rannsóknir
leitt í ljós að upplýsingar frá lyfjaiðnaðinum hafi annaðhvort engin áhrif á
lækna eða leiða til hærri ávísanatíðni, hærri útgjalda og lægri ávísanagæða. Af
þessum sökum er mælt með því að læknar forðist samskipti við fulltrúa
lyfjaiðnaðarins og upplýsingar sem þeir láta í té: http://bit.ly/duwyZP .
Að
lokum langar mig að benda ykkur á grein eftir mig sem birtist í gær á
Pressunni. Þar fjalla ég um sumar þeirra aðferða sem lyfjaiðnaðurinn notar til
þess að blekkja lækna og almenning og spyr í kjölfarið spurninga er varða
samskipti íslenskra lækna við iðnaðinn: http://www.pressan.is/
Kveðja,
Steindór J. Erlingsson PhD
vísindasagnfræðingur/historian of science
Reykjavíkur Akademíunni/The Reykjavík Academy