Vísindin efla alla dáð

Mörk skammtafræði og klassískrar aflfræði

Merkileg tilraun.

Eðlisfræðingum hefur tekist að mæla bylgju-agnar tvíeðli á macroscopiskum hlut, olíudropa.
Sjá hér

Egglaga knattkol

Efnafræðingum hefur tekist að búa til og strúktúrgreina fullerene sem er egglaga.
Magnað!

Sjá frétt á PhysOrg hér

Fólk með vísindagreinaaðgang: Sjá hér

Fólk sem veit ekki hvað fullerene (knattkol) er: Sjá hér

Matsölutorg

Uppgötvaði í dag, eftir ábendingu Esterar, matsölutorg á stærð við Stjörnutorg í Kringlunni, í einni háskólabyggingunni beint á móti blokkinni minni, þar sem ég hef labbað fram hjá næstum daglega. Þarna var hægt að kaupa sér hádegismat og kvöldmat á ágætu verði. Gaman að uppgötva svona eftir næstum mánaðardvöl hérna.

mmm...

Kanadamenn eru alvöru þjóð. Þeir nota alvöru rotvarnarefni í mjólkina sína, ekki þetta lélega stöff sem við notum. Hér dugar mjólkin sem maður kaupir lengst lengst fram í október. Sumt brauð hef ég tekið eftir, helst líka mjúkt mun lengur en heima.

Svo er ekki bara hægt að kaupa mjólk í fernum. Hérna er sko hægt að kaupa 4 lítra mjólkurpoka ef maður er í þeim gírnum. Þetta eru svona flottir hvítir plastpokar eins og maður kaupir stundum mold í heima. Hef ekki enn þorað að prófa, sennilega þar sem ísskápurinn minn gæti rétt rúmað einn og þá ekkert annað. Það gæti líka verið leiðinlegt ef það kæmi gat á hann.

Svo er ísskápurinn minn líka fullur af bjór hvort eð er.
Kanadamenn kunna sko að brugga bjór. Áður en ég fór var mér bent á Alexander Keith's frá Nova Scotia en Prof. Guðmundur G. Haralds tjáði mér að þetta væri frábær bjór. Ég get svo sannarlega tekið undir það.
Labatt Blue er líka mjög góður en Andri lífefnafræðingur mælti einmitt með honum. Hann er þó ekkert á við "Keith's" !

Lestur

Hef uppgötvað að það að ég skuli ekki vera með tölvu í herberginu mínu (heldur einungis tölvuaðgang í tölvuveri skólans) og að ég sé ekki í verklegri efnafræði á þessari önn, hefur stuðlað að því að lestraráhugi minn hefur margfaldast. Og hef einnig öðlast mikinn áhuga á að lesa bækur um vísindi.

Er búinn að lesa, síðan ég yfirgaf Ísland, 5 bækur nú þegar. Þá er ég búinn að versla mér 9 bækur, 6 bækur af þeim ólesnar. Ég má bara helst ekki fara inn í bókabúðir Ottawa lengur án þess að kaupa mér eitthvað.

Ég byrjaði á The Double Helix eftir James Watson í fluginu sem faðir minn gaf mér áður en ég fór. Fjallar hún um þá félaga Watson og Crick sem tókst að finna byggingu DNA. Mögnuð frásögn, sérstaklega þar sem þeir félagar voru að gera þetta alveg á bakvið tjöldin árið 1952 í Cambridge á Englandi og voru svo innilega efnafræðilega vanhæfir á marga vegu. Byggingin var greind með kristalgreiningu (röntgen) en þeir sjálfir tóku aldrei eina einustu röntgenmynd sjálfir af DNA (var bannað að gera það, áttu að einbeita sér að próteinunum sínum). Í staðinn hlýddu þeir á fyrirlestra rannsóknarhópsins sem var að rannsaka DNA (Wilkins og Franklin í London) og fengu að sjá röntgenmyndir þeirra. Stálust þeir svo til að byrja byggja sameindalíkön og prófa sig áfram út frá því og náðu nánast alveg að stela heiðrinum af DNA greiningunni.
Bókin var það góð að í kjölfarið keypti ég mér ævisögu Francis Crick til að fá annan vinkil á söguna. Sú bók var það góð að ég keypti mér einnig ævisögu Maurice Wilkins sem var jafnvel enn betri.

Mæli með þessum bókum.

Kláraði svo A Short History of Nearly Everything eftir Bill Bryson þar sem hann fer yfir alla vísindasögu heimsins á einu bretti. Mjög góð bók til að fá yfirsýn yfir raunvísindi sögunnar á skemmtilegan hátt.

Fann svo einnig í bókabúðinni, bók sem heitir Feynman's Rainbow og fjallar um samtöl eðlisfræðingsins Leonard Mlodinow við hinn heimsfræga eðlisfræðing Richard Feynman sem var mjög sérstakur karakter og var einn þekktasti eðlisfræðingur sögunnar. Sú bók var einnig mjög góð. Þarf að kynna mér bækur Feynman's.

Fann svo bók um afstæðiskenningu Einsteins eftir Einstein sjálfan sem ég er að byrja á. Og bók um 17 frægustu mólikúl mannkynssögunnar, Napoleon's Buttons.

Maður bítur pandabjörn

Fyndnasta sem ég hef lesið lengi. Sjá hér

Amerískur fótbolti

Ég held að amerískur fótbolti hljóti að vera með leiðinlegri íþróttum sem hægt er að horfa á. Sá einmitt leik um daginn á alvöru velli þar sem skólaliðið GeeGees mætti einhverju öðru liði. Ég var búinn að fá forsmekkinn af því hvernig þetta færi fram frá sjónvarpsútsendingu en samt kom þetta á óvart.

Þetta var reyndar mjög gaman að sjá stemninguna á vellinum og sjá hvernig þetta færi allt fram eftir allar þessar amerísku bíómyndir sem maður hefur séð þar sem amerískur fótbolti hefur komið við sögu.

Ég einbeindi mér að því að reyna skilja leikreglurnar (á meðan stelpurnar reyndu að koma sér inn í vallarstemninguna sem fólst í að öskra Go GeeGees, góla, klappa og hrópa Defence! einstaka sinnum) sem voru við fyrstu sýn mjög undarlegar en aðalatriðin fóru að síast inn í hausinn eftir því sem leið á.
Það sem einkennir þessa íþrótt er að hún nær sér einhvern veginn aldrei á strik. Hún gengur náttúrulega út á það að ná undarlegum bolta yfir línu andstæðingsins og andstæðingurinn reynir að koma í veg fyrir það með ýmsum bolabrögðum. En þar sem að leikurinn er stöðvaður í hvert skipti sem maður er tekinn niður þá verður þetta voða skrýtið. Leikurinn er settur í gang, menn byrja hlaupa með boltann, reyna helst ekki að senda einhverra hluta vegna heldur reyna frekar í bjartsýniskasti að hlaupa sjálfir í gegum andstæðingahrúguna og 7-10 sekúndum seinna er leikurinn stöðvaður vegna tæklingar sem maður gat löngu séð fyrir. Þá þarf að skipta út hálfu liðinu u.þ.b. einhverra hluta vegna og þramma því ca. 7 menn frá hverju liði inn og 7 menn út þrátt fyrir að mennirnir sem voru inná hafa sjálfsagt náð að hreyfa sig um svona 3 metra og hafa varla þreyst mikið við það. Svo þurfa dómararnir sem eru svona 5 inni á vellinum auk línuvarða sem eru svona 3 í viðbót að koma sér saman um hvað gerðist og hvernig leikurinn á að halda áfram. Línuverðirnir þurfa svo að dröslast með stangirnar sínar eftir vellinum og skilgreina þar einhverja vegalengd eftir línunni sem ég náði aldrei hvað táknaði. Leikurinn hefst svo aftur, eftir að leikmenn hafa náð að stilla sér upp, ef til vill hefur liðið sem var í sókn náð að feta sig áfram nær marki andstæðingsins um 1-2 metra og mega því byrja 1-2 metrum nær. 7-10 sekúndum seinna er leikurinn stöðvaður aftur og sama gerist aftur, menn skokka út á, menn skokka inn á, dómarar ræða málin, línuverðir draga sínar stangir, menn stilla sér upp o.s.frv.

Svona hélt þetta áfram. Einstaka sinnum tókst öðru liðinu að skora og þá fengu þeir tækifæri til að skjóta boltanum af nokkurra metra færi á stóra auða markið í loftinu. Þeim tókst það nú yfirleitt enda markið gríðarstórt og autt, en reyndar vegur það sjálfsagt á móti hvað boltinn er asnalegur í laginu og því erfiðara en maður heldur.
Leikurinn skiptist í 4 lotur, 15 mín hver lota. Samt tók leikurinn hátt í 3 tíma, mögulega vegna alls þess sem ég lýsti hér að ofan.

Þetta var samt mjög spennandi að sjá. Nú á ég bara eftir að sjá íshokkíleik og hafnaboltaleik og þá kannski fer ég að skilja betur íþróttamenningu Nýja heimsins.

Melóna inni á baði

Það var melóna, hunangsmelóna nánar tiltekið, inni á sameiginlega baðherberginu þegar ég kom heim í gærkveldi.
Melónan stóð þarna fyrir framan klósettið og bara var, en fræ hennar og ávaxtakjöt voru dreifð um allt gólf.

Er ég orðinn svona gamall að hafa ekki lengur húmor fyrir svona ?

Kurteisi & spéhræðsla

Kanadamenn eru mjög kurteisir, meira að segja betlararnir eru mjög kurteisir menn og segja manni að hafa góðan dag þó maður hafi ekki tímt að gefa þeim klink. Fólk leggur mikið upp úr því að heilsast og jafnvel kynna sig, jafnvel þegar það mætir einhverjum á gangi eða í lyftu. Heilsa manni jafnvel með spurningu: Hi. How are you doing today ? og maður er ekki alveg klár á því hvort maður eigi að svara spurningunni með einhverju alvöru svari eða jafnvel svara með "Hi. How are you ?" sem ég hef nokkrum sinnum heyrt dæmi um. Þetta er satt að segja bara mjög óþægilegt ( :D ), sérstaklega á morgnana á sameiginlega baðherberginu þar sem ég er jú eins og sumir þekkja, mjög morgunfúll maður , ég þarf að fara þjálfa upp svar til að geta sagt án þess að þurfa hugsa of mikið.
Svo eru þeir mikið fyrir að afsaka sig sí og æ. Ef þeir rekast óvart utan í mann kemur án undantekninga afsökunarbeiðni. Stundum stoppa þeir jafnvel og biðjast alveg innilega afsökunar. Þeir eru víst frægir fyrir þetta, Kanadamenn.

Þegar Kanadamenn bíða í röð þá virðast þeir alltaf passa mjög upp á að 2,136 m. sé milli þess sem verið er að afgreiða (hvort sem það er þjónustufólk eða hraðbanki) og þess sem næstur er í röðinni. Ég er farinn að læra á hvernig maður bíður í röð í hraðbanka en á eftir að læra hvernig maður bíður í röð á kaffihúsi, svo ég tali nú ekki um að reyna læra sjá hvar röðin eftir strætisvagni er en þetta kemur vona ég.

Spéhræðsla Kanadamanna kom mér á óvart. En Bandaríkjamenn eru líka mjög spéhræddir, sem og Bretar að einhverju leyti og þeir Frakkar sem ég kynntist einu sinni voru mjög spéhræddir. Kannski er þetta eitthvað Norðurlandafyrirbæri að hræðast ekki nekt fólks af sama kyni ?
Í fyrsta skipti sem ég fór í sturtu sem sagt, þá var strákur á undan mér sem ætlaði í annan sturtuklefann en ég í hinn. Það var alveg makalaust að fylgjast með hvernig hann fór fyrst inn í sturtuklefann með handklæðið, dró fyrir og svo skyndilega birtist hendi sem hengdi handklæðið og nærbuxur upp á snagann. Og svona hefur þetta verið síðan.
Stelpurnar sögðu mér frá því að í sturtuklefanum í íþróttahúsinu væri sturtuhengi fyrir hverja einustu sturtu þannig að enginn þyrfti að sjá nekt hvors annars. Og mjög fróðlegt hefði verið að fylgjast með leikfimisæfingum við að klæða sig án þess að neitt mætti sjást.

Franska

Ottawa er mjög sérstök borg með tilliti til tungumála. Ég hafði ekki gert mér grein fyrir því áður en landamærin við Quebec fylki er áin sem er nánast við miðbæinn og mjög skammt frá háskólanum. Það er því ekki skrýtið hversu mikil frönsku áhrif séu hér. Enska er reyndar í meirihluta hér og franska töluð að einum þriðja en af einhverjum sögulegum kurteisisástæðum þá verður maður meira var við frönskuna en maður hefði haldið. Nánast allir bæklingar og auglýsingar sjást á tveimur tungumálum og þegar maður fær e-mail frá skólanum er franska fyrsta málið sem maður sér. Götuheiti, alla vega í grenndinni, eru yfirleitt af frönskum uppruna.

Fólk í þjónustustörfum neyðist held ég til að kunna bæði tungumál því franskir Kanadamenn eru margir lélegir í ensku og stundum gengur erfiðlega að skilja þá hreinlega.

Það var hrikalegt að lenda í kynningarfundi fyrir skiptinema um daginn. Fundurinn sem var með þónokkurri dagskrá tók að sjálfsögðu 2svar sinnum lengri tíma en hann hefði getað tekið vegna þess að allt þurfti náttúrulega að segja á tveimur tungumálum. Í lokin var reyndar brugðið á það ráð að segja sumt bara á frönsku og sumt bara á ensku til að flýta fyrir og var þá hægt að lesa einhver stikkorð á Powerpoint showi uppi á tveimur tjöldum (eitt fyrir frönsku og eitt fyrir ensku). Enska útgáfan var náttúrulega á litla tjaldinu sem var lengst í burtu og erfitt að sjá á.

Kúrsar

Búinn að finna nokkuð áhugaverða kúrsa:

Analytical Mass spectrometry - Hentar vel, sérstaklega þar sem að mér skilst tveir nýjir massagreinar séu á leiðinni til skorarinnar í Efnagreiningasetur á Raunó. Ætti að nýtast vel í byggingargreiningu á efnasmíðum á næsta ári.
Organic structure determination using NMR - Hefði frekar viljað eðlisefnafræðilegan NMR kúrs en þessi verður bara að duga. Ætla reyna kaupa mér góða NMR bók í staðinn.
Adv. Inorganic topics: Surface and nanostructures - Veit voða lítið hvað þetta er en verður spennandi.
Radiochemistry - Þessi virkar mjög spennandi. Ekkert mjög praktískur, alla vega ekki við fyrstu sýn en hvenær fær maður tækifæri til að læra þetta fag almennilega næst ?

Ég er skráður og búinn að mæta í fyrsta tímann í Principles of Toxicology en hann virðist ekkert ætla verða nógu efnafræðilegur til að ég haldi áfram með þennan.

Tölvur

Það er hvert sem ég fer, alltaf lendi ég í tölvuleiðbeiningarstússi. Ég sit nú í tölvuveri í Montpetit Hall og nú þegar hafa 3 franskar stelpur (skiptinemar) komið til mín og beðið mig að útskýra hvernig þær geta farið á MSN í tölvunum og hvernig þær geta sett sínar frönsku kommur á sérhljóðana sína. Það er eins og ég sé með blikkandi "Tölvunörd"-skilti á bakinu.

"By the way, you have a very kick-ass name"

Við erum nú búin að vera í Ottawa í bráðum viku eða síðan á síðasta sunnudag. Veðrið er ótrúlega breytilegt. Það var rigning þegar við komum, svo er búið að skiptast á að vera alskýjað, rigning, sól, smá úði, kuldi, og í dag var sennilega heitasti dagurinn.
Veðrið fer svo víst kólnandi eftir því sem líður á en við losnum sennilega að mestu við hinn alvöru kanadíska kulda sem er -30 til -40 °C sem er almennt í janúar. Mér skilst það byrji að snjóa almennt í lok október og sá snjór fer víst almennt ekkert fyrr en í apríl eða eitthvað.

Þegar við ætluðum að fara skrá okkur í kúrsa á Graduate skrifstofu á Raunvísindadeildarskrifstofu, leist okkur ekkert á blikuna. Konan sú kannaðist ekkert við okkur, sagðist ekki hafa heyrt neitt frá Alþjóðaskrifstofu um skiptinema á graduate stigi hjá þeim og ekkert leyfi hafi fengist frá Graduate-deildinni heldur fyrir slíku. Við vorum byrjuð að undirbúa skammir til Alþjóðaskrifstofu heima á Íslandi þegar allt í einu rann þetta beint í gegn og við fengum að skrá okkur í kúrsa. Ekki er þó hægt að segja að samskiptin hafi verið alveg nógu góð því í dag rákumst við á efnafræðiprófessor sem hafði ekkert heyrt um erlenda skiptinema á graduatestigi í efnafræði. Hann sagði að yfirleitt vildi skorin vita af þessum nemendum þannig að hægt væri að bjóða þá velkomna og jafnvel leiðbeina þeim frekar. Hann stakk upp á því að þar sem okkur eigi ábyggilega eftir að leiðast að hanga í kúrsum endalaust að reyna koma okkur inn í einhverjar rannsóknir eða eitthvað, okkar eigin að heiman eða eitthvað hér. Okkur líst ágætlega á það í sjálfu sér og ætlum að reyna hitta kallinn eftir helgi.

Annars virkar voða þægilegt að stunda nám hérna. Allir eru mjög líbó, kennarar vilja endilega kynnast nemendum sínum og viðhalda léttu andrúmslofti í tímum sem ég alla vega kannast við heima frá Íslandi en sem tíðkast kannski ekkert endilega á meginlandi Evrópu að mér skilst.
Einn prófessorinn sem ég sendi e-mail og spurðist fyrir um tíma á fyrirlestrum, varð að koma því að í lok bréfs, að honum fyndist ég vera með "a very kick-ass name".
Í morgun var ég í fyrirlestri hjá gömlum emerítus prófessor sem var mjög áhugasamur um Ísland og kveikti strax að ég væri frá einhverju af Norðurlöndunum þegar hann sá nafnalistann. Hann hafði sjálfur komið til Íslands og fyrstu 10 mínútur fyrirlestursins fóru í samtal milli okkar um Leif Eiríksson og víkingana sem uppgötvuðu Norður Ameríku.

New York um daginn

Aðeins að ljúka New York ferðinni af, sem ég komst ekki í að segja frá.

Við Ester lögðum af stað frá Keflavík um kl. 5 á þriðjudaginn 29. des, fengum okkur bjór á Leifsstöð, ég keypti mér síma og svo lentum við að sjálfsögðu á bak við 6 ára gamla krakka í flugvélinni sem héldu uppi fjörinu alla leið. Tókum leigubíl til Brooklyn þar sem vinkona Sunnu býr. Þá uppgötvuðum við að við vorum komin beint inn í eitt aðal blökkumannahverfi New York. Gatan þar sem við bjuggum leit nákvæmlega út eins og mjög týpísk bíómyndablökkumannagata, svipað og ég sá í "Everybody hates Chris" um daginn, stórar tröppur við alla innganga og mikið um svarta gæja spilandi hip-hop eða rapp-tónlist út á götu.

Miðbær New York (Manhattan) sem við heimsóttum á hverjum degi var eiginlega eins og tekinn út úr bíómynd. Maður þekkti strax umhverfishljóðin sem voru aðallega bílflautur en Ameríkanar elska að flauta. Við notuðum neðanjarðarlestina grimmt sem verður að viðurkennast að er eitthvert sniðugasta farartæki sem til er. Það tók mjög stuttan tíma að ferðast langar vegalengdir með lestinni. Eitt sem mér þótti mjög gaman að sjá var fjölmenningarsamfélagið sem New York er. Bara í einum lestarvagni gastu yfirleitt talið a.m.k. 4 kynþætti og oft fleiri. Eitt skiptið sá ég spænskættaðan mann, konu af gyðingaættum, svartan mann og hvítan mann sitja hlið við hlið.
Einnig var mjög mikið af asíubúum, og þegar komið var inn í Chinatown reist hlusfallið að sjálfsögðu upp í 90 %.
Einnig var fyndið hvað maður sá mikið af stereotýpum. Svartar bandarískar mömmur eru bara nákvæmlega eins og í bíómyndum, tala jafn hátt og mikið og eru bara nákvæmlega eins.

Times Square var alveg magnað, Empire State Building var dýrt og klukkutíma bið til að komast upp í turninn en það var samt þess virði. Okkur tókst að leika frábæra túrista þegar við með kortið á lofti reyndum að staðsetja Empire State Building; okkur tókst að finna götuhornið þar sem byggingin átti að vera en þá blasti bara enginn turn við. Við furðuðum okkur á þessu alveg þar til við litum upp og sáum þá turninn blasa við.
Central Park var án efa stærsti garður sem ég hef verið í, mjög furðulegt hvernig öllum gróðri var safnað saman á eitt stórt svæði. Fórum á "Bodies" sýninguna frægu sem var alveg mögnuð. Sáum Frelsisstyttuna úr smá fjarlægð af Staten Island bátnum sem var frír. Hún var töluvert minni en maður hélt.

Tókum svo rútu frá New York til Ottawa, laugardaginn 2. september. Lentum í Ottawa um kl. 10 um morgun 3. september.

Kveðja frá Ottawa

Jæja, þá er ég kominn til Ottawa og búinn að koma mér fyrir á stúdentagörðum hér í landi.

Við vorum 4 daga í New York en tókum svo 10 tíma rútu til Ottawa gegnum Montreal. Landamærastöðin var gríðarlega skemmtileg þar sem við Ester töfðum rútuna um klukkutíma vegna byrókratíu hjá landamæravörðum kl. 5 um morgun. Misstum þar af leiðandi af rútunni sem við áttum að taka frá Montreal til Ottawa en gátum tekið næstu.

Á stúdentagörðum er mjög sérstök stemning, að mörgu leyti andstæða við stúdentagarða heima. Hér heilsast fólk þegar það mætist á göngunum, eitthvað sem Íslendingar gera voða lítið af. Reyndar er mjög sérstakt því mikið er um 17-18 ára fólk að byrja í háskóla núna sem þýðir að það er mikil framhaldsskóla-busadagsstemning á campus. Fólk er klætt í einhver furðulegheit og syngur og öskrar og er í einhverjum skrúðgöngum.

Campusinn er annars mjög flottur og skemmtilega afmarkaður, ólíkt háskólasvæðinu heima. Mjög stutt er í miðbæinn. Og bjórinn er góður. Við hittum Auði, mastersnema í byggingarverkfræði hérna einmitt í dag og hún sýndi okkur bæinn.

Kúrsar byrja á fimmtudag eða föstudag, en við eigum annars eftir að skrá okkur í kúrsa og slíkt og koma okkur inn í kerfið og svona.

Skal skrifa meira þegar ég kemst í betra tölvusamband, er að stelast í tölvu Esterar.