Radonmælingar

Radon (²²²Rn) er geislavirkt gas sem finnst í grunnvatni, þó að það sé í mjög litlu magni hér á Íslandi. Styrkur radons hefur verið mældur á nokkrum stöðum á Suðurlandi í allt að 22 ár. Ástæðan fyrir því af hverju það er áhugavert að mæla radonstyrkinn er sú að það hafa fundist vísbendingar um að radonstyrkurinn tengist spennuástandi í jarðskorpunni sem þýðir að óvanalegar sveiflur í radonstyrk gætu jafnvel þýtt að hætta væri á jarðskjálfta. Það er þó ýmislegt sem getur haft áhrif á radonstyrk, svo að þetta er ekki alls ekki einfalt.

Það var Egill Hauksson á Lamont Doherty Earth Observatory í Columbia háskólanum í New York sem byrjaði á þessu verkefni ásamt John Goddard. Sveinbjörn Björnsson, Bragi Árnason, Guðbjörg Aradóttir og Sigurður Emil Pálsson unnu mikið í þessi verkefni á tímabilinu 1977-1993. Árið 1994 var gert hlé á radonmælingunum, en árið 1999 hófust þær á ný. Að mælingunum standa nú aðallega Páll Einarsson, Páll Theodórsson, Guðjón Ingi Guðjónsson, Gísli Jónsson og Ásta Rut Hjartardóttir á Raunvísindastofnun Háskólans.

Eins og er er verið að vinna úr þeim radongögnum sem safnast hafa á Suðurlandi í gegn um árin. Sú vinna er hluti af PREPARED, sem er verkefni sem sett var í gang eftir Suðurlandsskjálftana árið 2000, til að vinna úr þeim gögnum sem söfnuðust fyrir jarðskjálftana.

Greinar sem hafa komið út um radonmælingar á Íslandi:

Greinar um mæliaðferðir: