Hvatningarverđlaun Vísinda- og tćkniráđs 2007 hlýtur dr. Kristján Leósson eđlisverkfrćđingur





Kristján Leóson starfar sem vísindamađur hjá Eđlisfrćđistofu Raunvísindastofnunar Háskóla Íslands jafnframt   kennslu og ađ leiđbeina meistara- og doktorsnemum viđ Háskóla Íslands.

Í ummćlum ráđsins um ţá ákvörđun ađ veita Kristján hvatningarverđlaunin segir međal annars: Allt í kringum okkur eru   tćki og tól sem byggja á örtćkni. Tölvur, farsímar, internetiđ, öryggisbúnađur í bílum og geislaspilarar innihalda örsmáa hreyfanlega   hluti eđa rásir sem flytja vökva, ljós eđa rafmagn. Ţetta segir okkur hve mikilvćgar örtćknirannsóknir Kristjáns og félaga hans geta veriđ.

Međfram öflugum rannsóknum hefur Kristján lagt sig fram um ađ kynna sitt fag og frćđi fyrir almenningi međ fyrirlestrum og   fjölmiđlaviđtölum. Í menntaskóla var hann tvisvar ţátttakandi í Ólympíuleikum í eđlisfrćđi og nú í nćstu viku ćtlar hann ađ kenna   námskeiđ í örtćkni viđ Háskóla unga fólksins, viđ Háskóla Íslands. Ţar ćtlar hann m.a ađ svara ţví Hvort tölvur geti orđiđ óendanlega   öflugar og hvort vélmenni muni öđlast međvitund. Unga fólkiđ mun áreiđanlega líka hlusta spennt á ţegar hann útskýrir fyrir ţeim hvort   hćgt verđi ađ hala niđur DVD-mynd á innan viđ sekúndu og hvort iPod spilari eigi eftir ađ komast fyrir í eyrnalokki.

Ţörfin fyrir verkfrćđi- og raunvísindamenntađ fólk hefur aldrei veriđ meiri en nú og ţví mikilvćgt ađ vísindamenn eins og Kristján séu   sýnilegir og góđar fyrirmyndir fyrir ungt fólk, sem er ađ velja sér framtíđ.

Kristján uppfyllir ákaflega vel viđmiđ dómnefndarinnar og er verđugur handhafi Hvatningarverđlauna Vísinda- og tćkniráđs 2007.

Kristján er fćddur áriđ 1970 í Kanada en ólst upp á Íslandi. Hann lauk B.Sc.-prófi í eđlisverkfrćđi og jafnframt B.A.-prófi í heimspeki   sem aukagrein frá Queens University í Kanada áriđ 1994. Ţá snéri hann heim og lauk M.Sc.-prófi í eđlisfrćđi frá Háskóla Íslands áriđ   1996. Fjallađi meistaraverkefni hans um - Hreyfanleika íbótarefna í hálfleiđurum -. Kristján lauk síđan doktorsprófi í rafmagnsverkfrćđi   frá Danmarks Tekniske Universitet (DTU) áriđ 2001. Doktorsverkefni Kristjáns fjallađi um - Ljóseiginleika nanó-agna, sem m.a. nýtast í   samskiptatćkni og líftćkni - . Fyrir verkefniđ fékk hann m.a. verđlaun frá, Direktřr Peter Gorm-Petersen's Memorial Trust sem veitt eru   einum doktorsnema á ári viđ DTU fyrir framúrskarandi árangur í verkefni, sem tengir saman grundvallarrannsóknir og tćkniţróun.

Ađ námi loknu tók hann ţátt í ađ stofna sprotafyrirtćkiđ Micro Managed Photons A/S og starfađi ţar og síđar hjá Lumiscence A/S sem   verkefnisstjóri viđ hönnun og framleiđslu á ljósrásum til ársins 2005 ţegar hann flutti aftur heim til Íslands. Viđ Raunvísindastofnun   hefur hann síđan tekiđ ţátt í uppbyggingu örtćknirannsókna og m.a. haft umsjón međ hönnun og uppsetningu á svokölluđu hreinherbergi   fyrir örtćkniframleiđslu sem er hiđ fyrsta sinnar tegundar á Íslandi. Ţessa ađstöđu nota nú fjölmargir vísindamenn og nemendur til tilrauna   í örtćkni og framleiđslu á ýmsum nanó-tćkjum. Helstu verkefni Kristjáns fjalla um nýjar tegundir örrása sem geta samtímis leitt   rafstraum og ljósmerki. Markmiđ rannsóknanna er ađ međ slíkum rásum megi stýra ljósmerkjum í ljósleiđurum á mun skilvirkari hátt en nú er   gert. Kristján hefur veriđ mjög afkastamikill vísindamađur og m.a. birt hátt í 40 greinar í ritrýndum tímaritum og bókum og er einnig   höfundur á fimm einkaleyfaumsóknum.